Emeklilikte KKTC: İkamet Muafiyetleri, Emekli Maaşı ve Sağlık

Bu sayfa KKTC'de emeklilik planlayan T.C. yurttaşları ve diğer yabancılar için üç konuyu ele alır: ikamet izninde emekliliğe özgü muafiyetler, T.C. emekli maaşının KKTC'de alınma usulü ve sağlık iletişim bilgileri. İkamet izni türlerinin ve gelire bağlı eşiklerin tam listesi için İkamet İzni Türleri ve Gelir Eşikleri rehberine bakın; taşınma sürecinin bütünü için KKTC'ye Taşınmak rehberine bakın — burada tekrar edilmiyor.

"60 Yaş Kuralı Değişti" Karışıklığı: Üç Ayrı Hüküm

"KKTC'de 60 yaş kuralı değişti" iddiası internette sık dolaşıyor ama tek bir kural yok — İkamet İzinleri ve Vizeler Tüzüğü'nde (A.E. 88/2020) birbirinden bağımsız üç ayrı hüküm var. Karıştırılmamaları için ayrı ayrı:

1. Geçici Madde 1 — tarihsel, artık cari değil. Tüzük yürürlüğe girmeden önce 60 yaşını doldurmuş olanlara ilişkin bir defalık bir geçiş hükmüdür. Güncel başvurularda dayanılacak bir kural değildir; "60 yaş kuralı değişti" söylentisinin kaynağı büyük ihtimalle bu geçiş maddesidir.

2. Madde 15(5) — 60 yaş üzeri sağlık koşulu muafiyeti (mutlak, her başvuruda geçerli). Tüzüğün başvuru koşullarını sayan maddesi, genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığın bulunmamasını şart koşar; ancak 60 yaşını doldurmuş yabancıların ikamet izni başvurularında bu koşul aranmaz. Bu, tek seferlik bir muafiyet değil — 60 yaşını dolduran herkes için her başvuruda geçerli genel bir kural.

3. Madde 28A(1) — 65 yaş üzeri T.C. yurttaşları için beş yıllık ikamet muafiyeti. Ayrı ve daha dar kapsamlı bir hüküm: 65 yaşını doldurmuş T.C. yurttaşlarına, yasal izinli çocuklarıyla birlikte ikamet edecekse, koşulsuz beş yıllık ikamet izni muafiyeti tanınır. Yaş eşiği (65, 60 değil), yurttaşlık şartı (yalnız T.C.) ve birlikte ikamet şartı bu maddeyi m.15(5)'ten ayırır.

Ayrıca T.C. yurttaşları için bir sağlık raporu sıklığı hükmü var: Madde 28A(7), öğrenci ikamet izni bağlamında aranan sağlık koşulunun T.C. yurttaşlarında yıllık değil, iki yılda bir uygulanacağını söyler.

Madde numaraları ve özetleri İçişleri Bakanlığı'nın yayımladığı birleştirilmiş tüzük metnine dayanır; tüzük değişebilir, başvuru öncesi güncel metni ve uygulamayı Muhaceret Dairesi'nden teyit edin.

Sosyal Sigortalar Dairesi Emeklileri İçin İkamet İzni (Madde 14)

Tüzük m.14'te sayılan kısa dönem ikamet izni kategorileri arasında Sosyal Sigortalar Dairesi (SSD) emeklileri için ayrı bir yol var: gelir şartı aranmaksızın, en fazla beş yıl süreli ikamet izni. Bu, gelire bağlı izin (aylık gelir asgari ücretin beş katı) ya da taşınmaz mal sahipliğine dayalı izinden bağımsız, ayrı bir kategoridir — ayrıntılar için İkamet İzni Türleri rehberine bakın.

SSD'nin "yaşlılık servisi" bu kategoriyle ilgili başvuruları yönlendiriyor. SSD'ye ulaşmak için:

• Sosyal Sigortalar Dairesi Müdürlüğü — 28 Şht. Şener Enver Sk. Yenişehir-Lefkoşa; tel +90 392 228 3875, merkez +90 392 228 3181.
• Lefkoşa şubesi +90 392 227 4102, Girne şubesi +90 392 815 3260, Mağusa şubesi +90 392 366 2887, İskele şubesi +90 392 371 2740, Güzelyurt şubesi +90 392 714 2562, Lefke şubesi +90 392 728 7657.

Numaralar ve saatler değişebilir; güncelini SSD'nin resmi sitesinden teyit edin.

T.C. Emekli Maaşının KKTC'de Alınması

Bu konuyu yürürlükteki metin, 23 Şubat 2017'de imzalanan T.C. – K.K.T.C. Sosyal Güvenlik Anlaşması düzenler (KKTC onay yasası 38/2017; Resmî Gazete Sayı 92 EK I, 30 Mayıs 2017). Anlaşmanın 43. maddesi, daha önce yürürlükte olan 1987 tarihli anlaşmayı açıkça yürürlükten kaldırmıştır — internette hâlâ dolaşan eski metne dayalı anlatımlara dikkat edin.

Yürürlükteki anlaşmanın emekliler için üç temel hükmü:

• Aylığınız KKTC'de yaşadığınız için kesilemez (m.5): bir taraftan bağlanan aylık ve yardımlar, diğer taraf ülkesinde ikamet edilmesi nedeniyle azaltılamaz, durdurulamaz veya iptal edilemez.
• Ödeme, ödemeyi yapan kurumun para birimiyle yapılır (m.37) — T.C. SGK aylığı Türk Lirası üzerinden öder.
• Başvurular her iki ülkenin kurumuna da yapılabilir (m.33): birine yapılan başvuru, aynı tarihte diğerine de yapılmış sayılır ve gerekirse ilgili kuruma iletilir.

Sağlık tarafında m.16 geçerlidir: yalnız T.C.'den aylık alıp KKTC'de ikamet eden kişi ve aile bireyleri, sağlık yardımını ikamet ettikleri ülkenin (KKTC'nin) sistemi üzerinden alır; giderler, aylığı bağlayan kurum (SGK) nam ve hesabına karşılanır. Yardımın somut kapsamı ve kullanım şekli KKTC mevzuatına, aile bireyi tanımı T.C. mevzuatına göre belirlenir.

Ödeme sıklığı, aracı banka ve havale usulü gibi uygulama ayrıntıları ana anlaşmada yer almaz; anlaşmanın 29. maddesinin öngördüğü ayrı İdari Anlaşma'da düzenlenir.

Aylık miktarının nasıl hesaplandığı (sigortalılık sürelerinin birleştirilmesi dahil) bu sayfanın kapsamı dışında, ayrı bir konudur; SGK veya SSD'ye başvurarak kendi durumunuz için teyit edin.

Sağlık: 60 Yaş Üzeri Koşulu ve Hastane İletişim Bilgileri

Yukarıda anlatılan m.15(5) sağlık koşulu muafiyeti yalnız ikamet izni başvurusundaki genel sağlık şartı içindir; günlük sağlık hizmeti almak ayrı bir konu. Doğrulanmış hastane iletişim bilgileri:

• Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi (Lefkoşa) — Dr. Burhan Nalbantoğlu Caddesi, Lefkoşa; santral +90 392 608 5441; poliklinik randevu 1101; e-posta info.bndh@gov.ct.tr.
• Girne Dr. Akçiçek Devlet Hastanesi (Girne) — Mustafa Çağatay Caddesi No:68, Girne; santral +90 392 815 22 66 / +90 392 816 04 24; e-posta info.gah@gov.ct.tr.
• Kolan British Hospital (özel, Lefkoşa/Girne) — Lefkoşa: Gönyeli, Ataturk Street No:13; Girne: Kolan British Medical Center, Ziya Rızkı Caddesi; santral 0392 680 80 80.
• Near East University Hospital (özel, Lefkoşa/Girne/Mağusa/İskele) — ana adres Near East Boulevard, Lefkoşa; santral +90 392 444 0 535; e-posta info@med.neu.edu.tr; poliklinik Pzt-Cuma 08:00-17:00, acil servis 7/24. Girne şubesi (Dr. Suat Günsel University of Kyrenia Hospital) +90 392 444 99 39; Mağusa şubesi (Yeniboğaziçi) +90 392 444 4 535.

KKTC genelinde acil sağlık hattı 112'dir. Nöbetçi eczane için Kıbrıs Türk Eczacılar Birliği'nin (KTEB) sayfası tüm bölgeler (Lefkoşa, Girne, Mağusa, Güzelyurt, Lefke, Üst/Alt Mesarya, İskele, Karpaz) için güncel tarihe göre eczane adı, adres, telefon ve çalışma saatini gösterir: KTEB nöbetçi eczane sorgulama.

Numaralar ve saatler değişebilir; güncelini kurumun kendi sayfasından teyit edin.