KKTC'ye Taşınmak: İzinler, Ev ve İlk Aylar

KKTC'ye yerleşme süreci uyruğunuza göre iki ayrı akış izler: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ve diğer yabancı uyruklu kişiler. Taşınma öncesi hazırlık, varış sonrası ilk adımlar, ikamet izni ve maliyet planlaması her iki grup için ortaktır ve sonraki bölümlerde ele alınır.

Bu sayfadaki hukuki ve prosedürel bilgiler İçişleri Bakanlığı Muhaceret Dairesi, KKTC Dışişleri Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın resmi sayfalarından doğrulanmıştır. Tutar, eşik ve süreler değişebildiği için burada tutar yazılmaz; her adımda sayfa sonundaki resmi kaynağı esas alın.

İki akış: hangisi sizsiniz?

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıysanız: ülkeye giriş pratiğiniz diğer yabancılardan farklı olabilir. Ancak KKTC yurttaşı olmadığınız için, doksan günü aşan kalışta ikamet izni yükümlülüğü kural olarak sizi de kapsar.
• Diğer yabancı uyruklu iseniz: akışınız vize/giriş koşulunun kontrolüyle başlar, doksan gün kuralına göre ilerler ve size uygun ikamet izni türünün seçimiyle devam eder.

Aşağıda önce her iki akış ayrı ayrı özetlenir, ardından ikisi için de ortak olan bölümler gelir.

Akış A — Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı

KKTC Dışişleri Bakanlığı'nın resmi sayfasına göre Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları KKTC'ye geçerli pasaport veya kimlik kartı ile seyahat edebilir. Uygulamadaki ayrıntılar (örneğin havayolu kontrolünde hangi belgenin istendiği) değişebildiğinden, giriş koşullarınızı seyahat öncesi resmi kaynaktan teyit edin.

İkamet ve statü açısından ise durum nettir. KKTC yurttaşı olmadığınız sürece, resmi kaynaktaki genel kural sizin için de geçerlidir: vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacaksanız, başka surette yasal izinli değilseniz, ikamet izni almanız zorunludur. Yerleşim tanımı gereği doksan günü aşan bir kalış olduğundan, taşınma planınızın merkezine uygun ikamet izni türünü koymanız gerekir.

Bir istisna hatırlatması: resmi kaynağa göre KKTC yurttaşı ile evli olan kişiler ikamet izni almaktan muaftır; bu kişilerin bunun yerine, yasal izinli oldukları sürenin bitiminden sonra belirli bir süre içinde Daire'ye başvurup ikamet izninden muafiyet belgesi alması gerekir. Kendi durumunuz bu kapsamdaysa şartları resmi kaynaktan teyit edin.

Akış B — Diğer yabancı uyruklu

Diğer yabancı uyruklu kişiler için akış şu sırayı izler:

1. Vize / giriş koşulunu kontrol edin

   Girişte istenen koşullar ve vize durumu uyruğa göre değişir. Kurallar değişebildiği için giriş öncesi resmi kaynaktan teyit edin. Girişte gereken asgari pasaport geçerliliği de uyruğa bağlıdır (resmi kaynak, temsilciliği olan ülke ve Avrupa Birliği yurttaşları ile diğer ülkeler için farklı asgari süreler belirtir).

2. Doksan gün kuralını planlayın

   Vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacaksanız ikamet izni zorunludur. Yerleşim bu eşiği aştığından, ikamet iznini baştan planlayın; süre dolmadan başvurun.

3. Uygun ikamet izni türünü seçin

   İhtiyacınıza göre farklı ikamet izni türleri vardır (ör. kısa dönem, aile, taşınmaz mal sahipliği yoluyla, çalışma iznine bağlı). Türlerin kapsamı ve gelir eşikleri için İkamet İzni Türleri rehberine bakın.

4. Başvurun ve statünüzü koruyun

   Seçtiğiniz türde aranan şartları sağlayıp başvurun. Resmi kaynağa göre başvuru, ikamet adresinizin bağlı olduğu İlçe Polis Müdürlüğü Muhaceret Amirliği'ne yapılır ve süreç sırasında Daire'ye olumlu bir sağlık raporu ulaştırılması gerekir. İzniniz süreliyse yenileme takvimini kaçırmayın; yenileme başvuruları resmi kaynağa göre mevcut iznin bitiminden önceki dar bir pencerede yapılır.

Taşınma öncesi hazırlık

Uyruğunuz hangi akışta olursa olsun, gelmeden önce şu hazırlıkları yapın:

Varış sonrası ilk adımlar

KKTC'ye vardıktan sonraki ilk günlerde SIM kart, banka hesabı, ulaşım ve kayıt gibi pratik işleri sırayla halledersiniz. Bunların gün gün dökümü ve kontrol listesi için İlk 7 Gün rehberine bakın. İkamet izni başvurunuzu bu ilk adımların bir parçası olarak, süreyi beklemeden başlatın. Başvuru sürecinde Daire'ye olumlu bir sağlık raporu ulaştırmanız gerektiğini de hesaba katın.

İkamet izni türlerine genel bakış

KKTC'de tek bir "yerleşim izni" yoktur; ihtiyaca göre farklı türler düzenlenir. Kısaca:

• Kısa dönem ikamet izni — belirli amaçlar (ör. taşınmaz mal sahipliği, bilimsel araştırma, tedavi) için verilir.
• Aile ikamet izni — bir destekleyiciye bağlı olarak aile bireylerine verilir.
• Öğrenci ikamet izni — yükseköğrenim görecek yabancılar içindir (Öğrenci İkamet İzni).
• Çalışma iznine bağlı statü — çalışma izni ve iş kurma izinleri, geçerli oldukları sürece ikamet izni yerine geçer.

Her türün kapsamı, süresi ve gerektirdiği gelir eşikleri farklıdır. Ayrıntı ve güncel eşikler için ayrı rehbere bırakılmıştır: İkamet İzni Türleri ve Gelir Eşikleri.

Taşınmaz mal yoluyla yerleşim: tapu iletişim

Taşınmaz mal sahipliğine dayalı ikamet izni yolunu düşünüyorsanız, koçan işlemleri Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürlüğü üzerinden yürür. Dairenin iletişim sayfasında listelenen şubeler:

• Genel Müdürlük — KKTC İçişleri Bakanlığı, Kat 4, Lefkoşa; santral +90 392 611 1440; faks +90 392 611 1430
• Lefkoşa Kaza Tapu Dairesi — Saray Bahçesi (Mahkemeler Yanı), Lefkoşa; tel +90 392 228 3656; faks +90 392 227 1269
• Girne Kaza Tapu Dairesi — Atom Sokak (Kaymakamlık yanı), Girne; tel +90 392 815 2178; faks +90 392 815 1002
• Gazimağusa Kaza Tapu Dairesi — Fazıl Polat Paşa Bulvarı, Gazimağusa; tel +90 392 366 5631 / +90 392 366 9395; faks +90 392 367 0190
• Güzelyurt Kaza Tapu Dairesi — Ecevit Cad. No:82, Güzelyurt; tel +90 392 714 5223; faks +90 392 715 4224
• İskele Kaza Tapu Dairesi — İskele Kaymakamlık Binası, İskele; tel +90 392 371 2657; faks +90 392 371 2653

Kaynak: Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürlüğü — İletişim. Numaralar ve adresler değişebilir; güncelini dairenin kendi sayfasından teyit edin.

Araç ithali ve ev eşyası: gümrük çerçevesi

Araç: ithal edilecek motorlu taşıtlarda yaş sınırı uygulanır; güncel tüzük metni ve diğer dış ticaret mevzuatı Ticaret Dairesi'nin mevzuat sayfasında yayınlanır. Tutar veya yaş sınırı rakamı bu rehberde verilmez; güncel tüzük metnini kaynaktan okuyun. Kaynak: Ticaret Dairesi — Dış Ticaret Mevzuatı

Ev eşyası muafiyeti: Gümrük Vergileri (Kişisel Muafiyetler) Tüzüğü'nün "Devlete Yerleşmek İçin Gelenler" cetveli, yerleşmek amacıyla gelen kişinin getirdiği ev eşyası, giyim, şahsi eşya ve meslek alet/makinelerini gümrük vergisinden muaf tutar. Tüzük metninde parasal bir üst sınır belirtilmez; bunun yerine niteliksel koşullar aranır:

• Eşya, yerleşmek için gelen kişi tarafından fiilen kullanılmalı ve makul miktarda olmalıdır (miktar sınırı sayıyla belirtilmez, gümrük memurunun takdirine bağlıdır).
• İthalat, gelişten önce veya sonra altı ay içinde yapılmalıdır (zorunlu hâllerde Gümrük Müdürü'nün izniyle bu süre uzatılabilir).
• Eşya, ithalattan önce en az altı ay kişinin mülkiyet veya kullanımında bulunmuş olmalıdır.
• Eşya, Gümrük Memuru'na detaylı bir liste hâlinde beyan edilmelidir.
• Evlenerek yerleşenlerin çeyiz eşyasında altı aylık önceki kullanım şartı aranmaz; evlenme belgesi yeterlidir.

Kaynak: Gümrük Vergileri (Kişisel Muafiyetler) Tüzüğü (R.G. 17, 27.2.1978, A.E. 42), "Devlete Yerleşmek İçin Gelenler" cetveli.

Gümrük Dairesi'nin telefon/adres bilgisi bu rehber için doğrulanamadı; dairenin iletişim sayfası form tabanlı bir sistem üzerinden çalışıyor ve bu turda açılamadı.

Maliyet planlaması

Yerleşim kararında bütçenizi birkaç başlık altında planlayın. Tutarlar kişiye, şehre ve yaşam biçimine göre değiştiği için burada tutar verilmez; güncel değerleri ilgili rehberlerden ve hesaplayıcılardan görün.

• Barınma (kira/depozito veya satın alma)
• Faturalar (elektrik, su, internet)
• Ulaşım (araç veya toplu taşıma)
• Market ve günlük giderler
• Sağlık ve sigorta
• İzin/harç masrafları ve belge işlemleri
• İzin türüne göre aranan gelir/geçim şartı (eşikler için İkamet İzni Türleri)

Döviz karşılıklarını hesaplamak için Kur Çevirici, aylık giderlerinizi kalem kalem tahmin etmek için Öğrenci Bütçesi Hesaplayıcı sayfasını kullanabilirsiniz (bütçe kalemleri yerleşenler için de başlangıç noktası olur).

Çalışma

KKTC'de çalışmayı planlıyorsanız süreç işveren üzerinden yürür. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın resmi sayfasına göre, yabancı uyruklu bir kişinin çalışabilmesi için işvereni tarafından önce ön izin alınması, kişinin pasaportu ve giriş vizesiyle ülkeye girmesi, ardından işverenin belirli bir süre içinde çalışma izni işlemlerini tamamlaması gerekir. Ön izin olmadan ülkeye giren kişiler hiçbir işyerinde çalıştırılamaz.

Çalışma izni belirli bir işyerine ve mesleğe bağlı olarak verilir; aynı izinle başka bir işverenin yanında çalışamazsınız. İzin süreli düzenlenir ve aynı işverenle devam ederseniz yenilenmesi gerekir. Çalışma iznine bağlı statü, geçerli olduğu sürece ikamet izni yerine geçer. Resmi kaynağa göre izinle ilgili gider ve harçları işveren karşılar; bu masraflar işçinin ücretinden kesilemez. Sürecin ayrıntısı ve güncel şartlar için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın resmi sayfasını esas alın.